އެއްބިމެއްގައި ބޮޑު ދެމަޝްރޫއު؟ އީގަލް ހިލްސްގެ ހުޅުމާލޭ ފްލެޓްތަކާއި، ސައުދީ ޕްރިންސްގެ ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރު އެއްބިމެއްގައި!

ހުޅުމާލޭގައި އެޅުމަށް ނިންމާފައިވާ 5،000 ހައުސިންގ ޔުނިޓުގެ އާކިޓެކްޗަރަލް ޑިޒައިންތައް ސަރުކާރުން އާންމުކުރުމާ ގުޅިގެން، ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެއްޖެއެވެ. މި ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވާން ފެށީ، އެ މަޝްރޫޢު ހިންގުމަށް ނިންމާފައިވާ ސަރަޙައްދަކީ ކުރިން އެމްބީއެސް ގްލޯބަލް އިންވެސްޓްމަންޓްސްއާ ގުޅިގެން 8.8 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މަޝްރޫޢެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން އިޢުލާނުކުރި "މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރ" (އެމްއައިއެފްސީ) އެޅުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ބިންކަމަށް ވުމުންނެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން އެ ސަރަޙައްދާ މެދު ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ޕްލޭންތަކާ މެދުގައްޔާއި، ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރު މަޝްރޫޢަށް ވީގޮތަކާމެދު، އަދި ރައްޔިތުންނަށް ސާފު ތަފްޞީލެއް ދިނުމެއް ނެތި އެ ބިން މިހާރު އެހެން ބޭނުމަކަށް ކަނޑައަޅަނީތޯ ސުވާލު އުފެދިފައިވެއެވެ.

ހައުސިންގ މިނިސްޓަރު ޑރ. ޢަބްދުﷲ މުއްޠަލިބު އިއްޔެ ވަނީ އީގަލް ހިލްސް ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ދައްކުވައިދޭ ކޮންސެޕްޓް ވީޑިއޯއެއް ހިއްސާކުރައްވާފައެވެ. އެ ވީޑިއޯއިން ފެންނަނީ ރެސިޑެންޝަލް ޓަވަރުތަކާއި، ފެންފަށުގައި ހުންނަ ގެތަކާއި، ޕާކުތަކާއި، ރެސްޓޯރެންޓްތަކުގެ އިތުރުން މުނިފޫހިފިލުވުމަށް ޚާއްޞަ ތަންތަނެވެ.

އެކްސްގައި ލިޔަމުން އަރުޝަދު އަޙްމަދު ވަނީ އެއް ސަރަޙައްދެއްގައި ދެ މަޝްރޫޢު ޕްލޭން ކުރެވޭނީ ކިހިނެއްތޯ ސުވާލު އުފައްދާފައެވެ.

"މަޑުކޮށްބަލަ، މިއީ މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރު އަޅަން އުޅުނު ތަން ނޫންތަ؟ ތަފާތު ދެ ޕްލޭނަކާ އެކު އެއްތަނެއްގައި ދެ މަޝްރޫޢު މި ހިންގަނީ ކިހިނެއް؟" އޭނާ ލިޔެފައިވެއެވެ.

މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރަކީ ދިވެހި ސަރުކާރާއި އެމްބީއެސް ގްލޯބަލް އިންވެސްޓްމަންޓްސް ގުޅިގެން ހިންގާ 8.8 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މަޝްރޫޢެއްގެ ގޮތުގައި މޭ 2025 ގައި އިޢުލާނުކުރި މަޝްރޫޢެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދެއް ކަމަށް ބުނެފައިވަނީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މާލީ އިދާރާތަކާއި، ފިންޓެކް ކުންފުނިތަކާއި އަދި ޑިޖިޓަލް އެސެޓް ވިޔަފާރިތައް ދަމައިގަތުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން ފައިނޭންޝަލް ފްރީ ޒޯނެއް ޤާއިމުކުރުމެވެ.

އީގަލް ހިލްސް ހައުސިންގ ޑިޒައިންތަކާ ގުޅުވައިގެން ސަރުކާރުން ނެރުނު އިޢުލާނުތަކުގައި، މި އައު ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ޕްލޭނަކީ ކުރިން އިޢުލާނުކުރި ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރާ ކިހިނެއް ގުޅިފައިވާ ކަމެއްކަން އަދި މިހާތަނަށް ރަސްމީކޮށް ސާފުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ.

މި މައްސަލަ ޚާއްޞަކޮށް ފާހަގަކޮށްލެވެނީ، ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރަކީ ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ގެނައުމަށާއި، ރާއްޖެއަށް އާމްދަނީ ލިބޭނެ އައު ވަސީލަތެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ރޭވުނު އިޤްތިޞާދީ މުހިންމު އިސްނެގުމެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކާފައިވާތީއެވެ.

އަދަދު ނޫހުން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އީގަލް ހިލްސް ހައުސިންގ ވީޑިއޯއިން މިހާރު ފެންނަ ސަރަޙައްދަކީ ހުޅުމާލޭގެ 'އާބަން އައިލް' އެވެ. މިއީ މީގެ ކުރިން ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރު އެޅުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ސަރަޙައްދެވެ.

މި ސަރަޙައްދަކީ މީގެ ކުރިންވެސް ވިޔަފާރި ތަރައްޤީކުރުމުގެ ޕްލޭންތަކާ ގުޅިފައިވާ ތަނެކެވެ. ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ) އިން ވަނީ "ހުޅުމާލެ ކޮމާޝަލް ސްޕައިން" ގެ ނަމުގައި ވިޔަފާރި ޒޯނެއް ހެދުމަށް ޕްލޭންކޮށް، އެ މަސައްކަތަށް ޗައިނާގެ ކުންފުންޏަކަށް އެޑްވާންސް ފައިސާގެ ގޮތުގައި 7.6 މިލިއަން ޔޫއެސް ޑޮލަރު ދައްކާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ފައިސާއަށް ވީގޮތަކާއި އަދި ކުރީގެ މަޝްރޫޢަށް ވީގޮތެއް އާންމުކޮށް އަދިވެސް ފުރިހަމައަށް ސާފުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ.

ސަރުކާރުން ބުނެފައިވަނީ މާލީ މަރުކަޒުގެ (ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރުގެ) މަޝްރޫއު އަލުން މުރާޖައާ ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުން އިއުލާނުކުރި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މަޝްރޫއާއެކު، އަސްލު ޕްލޭންތަކަށާއި ވެފައިވާ ވައުދުތަކަށް ވާނީ ކިހިނެއްތޯ ސުވާލުތައް ވަނީ އަނެއްކާވެސް އުފެދިފައެވެ.

މައިގަނޑު ސުވާލަކީ މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ފައިނޭންޝަލް ސެންޓަރުގެ މަޝްރޫއު ކެންސަލްކުރީތޯ، ފަސްކުރީތޯ، އަލުން ޑިޒައިން ކުރަނީތޯ ނުވަތަ އީގަލް ހިލްސްގެ ތަރައްގީއާ އެކުއެކީގައި ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައިވާ ކަމެއްތޯއެވެ.

މި ދެ މަޝްރޫއުގެ މަގުސަދު ތަފާތެވެ. މާލީ މަރުކަޒު ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ ވިޔަފާރިތައް ރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށެވެ. ނަމަވެސް އަލަށް ހާމަކުރި ކޮންސެޕްޓް މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާވެފައިވަނީ ބޯހިޔާވަހިކަމާއި ރެސިޑެންޝަލް ވަސީލަތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ.

މާލީ މަރުކަޒުގެ ޕްލޭންގެ ބަދަލުގައި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ތަރައްގީއެއް ގެންނަން ސަރުކާރުން ގަސްދުކުރާނަމަ، އަސްލު ހުށަހެޅުން ބަދަލުވި ސަބަބާއި، އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ވައުދުތަކަށާއި ބިން ކަނޑައެޅުމަށާއި އަދި ލަފާކުރެވޭ އިގްތިސާދީ މަންފާތަކަށް މީގެ ސަބަބުން ކުރާނެ އަސަރުތަކުގެ ސާފު ތަފްސީލެއް އާންމުންނަށް ލިބެންޖެހެއެވެ.

އަދި އެ ދެ މަޝްރޫއުވެސް ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައިވާނަމަ، އެއް ސަރަހައްދެއްގެ ތެރޭގައި އެކަން އިންތިޒާމުކުރާނެ ގޮތް ސަރުކާރުން ސާފުކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ.

މިފަހުން ފެންމަތިވި މި ކަންބޮޑުވުންތައް އައިސްފައިވަނީ، ބޮޑެތި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް އިއުލާނުކުރުމާއި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނާއެކު ސަރުކާރުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކާމެދު އާންމުންގެ ފާޑުކިޔުންތަކާއި ސުވާލުތައް އިތުރުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.