ގިނަ ކެންސަރުތައް ގުޅިފައިވަނީ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ދެ އާދައަކާ

ކެންސަރާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި ތިމާއަކީ އެއްވެސް ބާރެއް ނެތް މީހެއް ކަމަށް އިހުސާސްވުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އާ ދިރާސާއަކުން ވަނީ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރެވިދާނެ ބައެއް ގޮތްތައް ދެނެގަނެފައެވެ.

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ އާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ދުނިޔޭގައި ކެންސަރު ޖެހޭ މީހުންގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށްވުރެ ގިނަ ކޭސްތަކަކީ ރައްކާތެރިވެވޭނެ ކޭސްތަކެވެ.

މީގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަކީ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރާއި، ބަނޑުގެ ކެންސަރާއި، އަދި ރަހިމުގެ ދޮރަށް ޖެހޭ ކެންސަރެވެ.

މީގެ މާނައަކީ، ސިއްހީ ފަރުވާގެ ތެރެއިންނާއި، އުޅުމަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކާއި، މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ހުންނަ ނުރައްކާތައް ކުޑަކުރުމާއި، ނުވަތަ ތިމާވެށީގެ ތަޣައްޔަރުކަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކޮށްގެން، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ އެތައް މިލިއަން ކެންސަރު ކޭސްތަކަކުން ރައްކާތެރިވެވިދާނެ ކަމެވެ.

"މިފަދަ ރައްކާތެރިވެވޭ ސަބަބުތަކަށް ހައްލު ހޯދުމަކީ ދުނިޔޭގައި ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށް ލިބޭ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ފުރުސަތު،" ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ ގެ މެޑިކަލް އެޕިޑެމިއޮލޮޖިސްޓް އަދި މި ދިރާސާގެ އިސް މުސައްނިފު އިޒަބެލް ސޯޖޯމަޓަރަމް ވިދާޅުވިއެވެ.

މި ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުގައި 2022 ވަނަ އަހަރު ގާތްގަނޑަކަށް 19 މިލިއަން އާ ކެންސަރު ކޭސް ފެނިފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް 38 އިންސައްތަ ކޭސްތަކަކީ ބަދަލުކުރެވިދާނެ 30 ނުރައްކާތެރި ކަމަކާ ގުޅުންހުރި ކޭސްތަކެވެ.

މީގެ ތެރޭގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާއި، ބަނގުރާ ބުއިމާއި، ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން ހުންނަންޖެހޭ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރުވުމާއި، ކަސްރަތު ނުކުރުމާއި، ދުމެއް ނުލާ ބޭނުންކުރާ ދުންފަތުގެ ބާވަތްތައް (ދުންފަތް ކެއުން ފަދަ)، ސުޕާރީ ނުވަތަ ދުފުން، އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ގާތުން ކިރު ނުދިނުން، ވައި ނުސާފުވުން، އަވިން އަންނަ ޔޫ.ވީ ރޭޑިއޭޝަން، ގައިންގަޔަށް އަރާ ބަލިތައް ޖައްސާ ޖަރާސީމު، އަދި މަސައްކަތުގެ މާހައުލުން ކުރިމަތިވާ ދިހަވަރަކަށް ނުރައްކާތައް ހިމެނެއެވެ.

ކެންސަރާ ގުޅުންހުރި، ރައްކާތެރިވެވޭނެ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟ އެއީ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމެވެ. އެ އަހަރު ފެނުނު ހުރިހާ ކެންސަރު ކޭސްތަކުގެ 15 އިންސައްތަ ގުޅިފައިވަނީ ދުންފަތާއެވެ.

ފިރިހެނުންނަށް މި ނުރައްކާ ވަކިން ބޮޑެވެ. އެ އަހަރު ދުނިޔޭގެ ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި އަލަށް ފެނުނު ކެންސަރު ކޭސްތަކުގެ 23 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރަނީ ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމެވެ.

ނަމަވެސް، ހަމައެކަނި ސަބަބަކީ ދުންފަތެއް ނޫނެވެ؛ ވައި ނުސާފުވުމަކީވެސް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ ކަމެކެވެ. އަދި މީގެ އަސަރު ސަރަހައްދުތަކަށް ބަލާއިރު ތަފާތެވެ. މިސާލަކަށް އިރުމަތީ އޭޝިއާގައި އަންހެނުންނަށް ޖެހޭ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ 15 އިންސައްތައަކީ ވައި ނުސާފުވުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ކެންސަރެވެ. އުތުރު އެފްރިކާ އާއި ހުޅަނގު އޭޝިއާގައި ފިރިހެނުންނަށް ޖެހޭ ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 20 އިންސައްތައަކީ ވައި ނުސާފުވުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ކެންސަރެވެ.

ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަށްފަހު، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކުގެ ތެރެއިން ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ ބަނގުރާ ބުއިމެވެ. މިއީ އަލަށް ފެނުނު ހުރިހާ ކެންސަރު ކޭސްތަކުގެ 3.2 އިންސައްތަ (ގާތްގަނޑަކަށް 700,000 ކޭސް) އެވެ.

މީގެއިތުރުން، ޖަރާސީމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ އިންފެކްޝަންތަކަކީ އާ ކެންސަރު ކޭސްތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 10 އިންސައްތައެވެ. އަންހެނުންގެ މެދުގައި ރައްކާތެރިވެވޭ ކެންސަރުގެ އެންމެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ހިއުމަން ޕެޕިލޯމާވައިރަސް އެވެ. މިއީ ރަހިމުގެ ދޮރަށް ޖެހޭ ކެންސަރަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ވައިރަހެކެވެ.

އުފާވެރި ޚަބަރަކީ، މިފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް މިހާރު އެޗް.ޕީ.ވީ ވެކްސިން ލިބެން ހުރި ކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ ގިނަ ސަރަހައްދުތަކުގައި މި ވެކްސިން ޖަހާ މިންވަރު އަދިވެސް ހުރީ ވަރަށް ދަށުގައެވެ.

ބަނޑުގެ ކެންސަރު ފިރިހެނުންގެ މެދުގައި ގިނައިރު، މިއީ އާންމުކޮށް ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާއި، ތޮއްޖެހިފައިވާ ތަންތަނުގައި އުޅުމާއި، ސާފުތާހިރުކަން ކުޑަވުމާއި، އަދި ސާފު ބޯފެން ލިބުމުގެ ދަތިކަމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ އިންފެކްޝަންތަކާ ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ.

"ގައުމުތަކާއި އެކި ޖަމާއަތްތަކުގެ މެދުގައި ބަލި ފެތުރޭ ގޮތް ދިރާސާކުރުމުން، ސަރުކާރުތަކަށާއި ފަރުދުންނަށް ކެންސަރު ފެށުމުގެ ކުރިން އެއިން ރައްކާތެރިވުމަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދެވޭނެ،" ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ ގެ ކެންސަރު ކޮންޓްރޯލް ޓީމް ލީޑް އަދި މި ތަހުލީލުގެ އެހީތެރި މުސައްނިފު އަންދްރޭ އިލްބާވީ ވިދާޅުވިއެވެ.

މިހާރު މިއޮތީ މިކަމަށް އަތްކުރި އޮޅާލަންޖެހޭ ވަގުތު ޖެހިފައެވެ.